Temat miesiąca

 

Wychowanie jako współdziałanie i współpraca

Beata Krzywda

 

We współczesnym świecie świadoma działalność ludzka przebiega na wielu płaszczyznach, a nieprzebrane bogactwo czynności dotyczy różnych dziedzin rzeczywistości. Każdy czyn człowieka, spełniany z określonych pobudek i dla wytyczonego celu, pociąga za sobą konsekwencje. Następstwem tego jest pojawiająca się refleksja nad własnym postępowaniem i działalnością innych. Próbujemy dokonywać oceny czynów, zadając sobie pytanie, kiedy podjęte działanie jest dobre, a kiedy złe. Staramy się także określić, jak powinno wyglądać nasze postępowanie, aby było pożyteczne i nie przynosiło szkody innym. Wykraczamy zatem poza opis zdarzeń, próbując wskazać normy i zasady, według których możemy ocenić zachowanie ludzi wobec siebie i społeczeństwa. To wszystko zaś sprowadza się do wychowania, traktowanego jako proces przygotowywania młodego pokolenia do przyszłego życia w warunkach autentycznego partnerstwa i demokratyzmu.

 

 

(...) W dawnej obyczajowości polskiej "wychowywać" oznaczało dostarczać komuś lub czemuś środków do życia. Określenie to odnosiło się nie tylko do ludzi, ale także do zwierząt i roślin. Znaczyło tyle, co żywić, utrzymywać i hodować. Współcześnie zaś jest to świadome i zamierzone działanie, mające na celu wszechstronny rozwój osobowości człowieka i przygotowanie go do życia. Jest to proces, którego cele i treści zmieniają się wraz z rozwojem społeczeństw i kultury, realizowany przez wiele instytucji wychowawczych - szkołę, rodzinę, związki religijne i inne. W tym znaczeniu wychowują rodzice, świadomie zmierzający do ukształtowania u swych dzieci prawdomówności i zamiłowania do porządku, wychowuje nauczyciel przez określone metody oddziaływania wychowawczego zmierzający do wytworzenia u uczniów sprawności myślenia, punktualności i obowiązkowości.

 Szybki rozwój współczesnej nauki, techniki i cywilizacji wymaga stałego wzbogacania wiedzy i umiejętności, modyfikowania postaw i aspiracji. Z tego względu proces wychowania trwa całe życie. Składa się na niego doskonalenie zawodowe, rozwijanie zainteresowań, tworzenie nowych wartości. Należy przy tym uwzględnić także idee samorealizacji, zmierzanie do własnego szczęścia, osiągnięcia wyższej jakości życia. Jednym z celów wychowania powinno być wykształcenie postawy wytrwałego uczestnictwa w działaniu, dążenia do realizacji celów i nie zrażania się doznawanymi niepowodzeniami.

 

Poruszane zagadnienia:

 

  • Rola rodziny w wychowaniu
  • Szkoła jako środowisko wychowawcze
  • Misja szkoły
  • Inni też wychowują
  • Kształtowanie światopoglądu
  • Demokratyzacja działań wychowawczych
  • Jak być dobrym wychowawcą?
  • Trudności w realizacji procesu wychowania