Pracownia Profilaktyki Społecznej Pro-M

"Fantastyczne Możliwości"

Agnieszka Pisarska

Artykuł przybliża założenia, przebieg i treści nowego programu profilaktycznego o nazwie "Fantastyczne Możliwości" (FM), adresowanego do uczniów klas piątych bądź szóstych szkół podstawowych oraz ich rodziców. Stanowi on kontynuację Programu "Domowych Detektywów - Jaś i Małgosia na tropie" (PDD), realizowanego od kilku lat w polskich szkołach. Głównym celem tych programów jest opóźnianie momentu, w których nastolatki sięgają po raz pierwszy po alkohol, a tym samym przeciwdziałanie problemom związanym z piciem alkoholu przez młodzież. Nasze badania i doświadczenia potwierdzają, że Program "Domowych Detektywów" spotyka się z uznaniem nauczycieli, uczniów i ich rodziców, a udział w zajęciach wpływa na opóźnianie inicjacji alkoholowej oraz na ograniczenie częstości picia wśród uczniów (Ostaszewski i wsp. 2000, Bobrowski 2001). Uzyskanie trwałych efektów w zakresie profilaktyki alkoholowej wymaga jednak kontynuowania oddziaływań w kolejnych latach nauki.

Program "Fantastyczne Możliwości" jest ukierunkowany na kształtowanie i wzmacnianie umiejętności rozpoznawania wpływów społecznych, skłaniających do picia alkoholu. Szczególną uwagę poświęca się przy tym wpływowi rówieśników.

Z badań wynika, że jednym z ważniejszych czynników ryzyka jest przekonanie, że rówieśnicy aprobują używanie substancji psychoaktywnych oraz przebywanie w towarzystwie kolegów, którzy piją alkohol, palą papierosy czy biorą narkotyki.

W związku z tym, w treściach programu zawarto wyraźny przekaz, że większość nastolatków w tym wieku (11-12 lat) nie aprobuje używania substancji psychoaktywnych i nie sięga po tego rodzaju środki. Ważną strategią jest też wzmacnianie (ćwiczenie) umiejętności odmowy w sytuacji, gdy jest się namawianym przez rówieśników do picia alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych.

Program "Fantastyczne Możliwości" odwołuje się również do postaw, wiedzy i zachowań rodziców. Jednym z głównych celów jest wspieranie wychowawczych i profilaktycznych działań rodziców, takich jak: porozumiewanie się dzieckiem, ustalanie domowych zasad, sposobów budowania więzi, wspierania dzieci w osiąganiu celów i radzenia sobie z trudnościami.

Informacje na temat warunków realizacji programu, czyli szkoleń nauczycieli oraz zakupu niezbędnych materiałów, można uzyskać w Pracowni Profilaktyki Młodzieżowej "Pro- M", Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, pod tel/fax (22) 45-82-630 lub tel. (22) 45-82-887, w godz. 9.00-16.00 od poniedziałku do piątku.