ADHD - Świat to za mało

Magda Wójcik

27 marca br. w siedzibie Biura Rzecznika Praw Dziecka odbyła się konferencja zorganizowana przez Polskie Towarzystwo ADHD inicjująca Ogólnopolską Kampanię Społeczną pn. "ADHD - Świat to za mało!". Specjalnymi gośćmi konferencji byli Joanna Szczepkowska - aktorka i Szymon Majewski - autor programów satyrycznych i rozrywkowych. Opisali oni swoje doświadczenia życiowe wynikające z faktu, iż są osobami z ADHD, skazywali także na pozytywne aspekty tego zaburzenia, opisywali jak ADHD wzbogaca, jak funkcjonują w dorosłym życiu, w czym nadreaktywność im pomaga, a kiedy muszą kontrolować.

Zespół nadruchliwości psychoruchowej jest zaburzeniem psychicznym okresu dzieciństwa, prowadzącym do istotnego upośledzenia funkcjonowania oraz zwiększającym ryzyko wystąpienia innych zaburzeń psychicznych, takich jak zaburzenia zachowania i nadużywanie substancji psychoaktywnych. W polskim piśmiennictwie medycznym, na określenie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej u dzieci, używa się obecnie dwu nazw: amerykańskiej - Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, oraz europejskiej - Hyperkinetic Disorder, czyli zespół hiperkinetyczny lub zaburzenia hiperkinetyczne.
Przeciętnie w każdym społeczeństwie od 2% do 5% dzieci cierpi na nadpobudliwość i chroniczny brak koncentracji oraz gonitwę myśli. Edukacja i wychowanie takich dzieci stanowi ogromne wyzwanie dla nauczycieli i rodziców.
Nadpobudliwość dziecka ma negatywny wpływ na relacje między rodzicami. Piszą o tym w swojej książce: Oswoić ADHD. Przewodnik dla rodziców i nauczycieli dzieci nadpobudliwych psychoruchowo Beata Chrzanowska, Justyna Święcicka: W rodzinie wszyscy na siebie wpływają i są powiązani siatką wzajemnych oddziaływań. Nadpobudliwość dziecka ma negatywny wpływ na relacje między rodzicami. Zdarza się, że rodzice bardzo często się kłócą i wzajemnie oskarżają o brak umiejętności wychowawczych. Jeśli ojciec dłużej pracuje i rzadko ma czas dla dziecka, obarcza matkę winą za złe zachowania dziecka. Nie może zrozumieć, dlaczego dziecko nie chce się podporządkować. Matka czuje się samotna ze swoimi problemami i coraz mniej pewna wychowawczo. Dopóki się rodzice nie dowiedzą, jaki kłopot ma ich dziecko i nie postarają się zrozumieć, na czym trudności te polegają, są przygnębieni.

Jednym z wątków, który otworzył konferencję była kwestia akceptacji odmienności dzieci z ADHD zarówno przez rówieśników, jak i dorosłych, którzy je otaczają. Problem ADHD dotyka coraz większej grupy dzieci, nadal jednak dla wielu dorosłych bywa traktowany jako dziwaczne zachowanie, brak dobrego wychowania i sygnał mówiący o konieczności wprowadzenia bardziej rygorystycznych metod postępowania z dzieckiem. Na pytanie, czy potrafimy akceptować odmienność odpowiadała Ilona Lelito, Prezes Polskiego Towarzystwa ADHD. Przypomniała m.in. o tym, jaką rolę może odegrać najbliższe otoczenie dziecka z ADHD (rodzice, nauczyciele, władze samorządowe), stwarzając mu sprzyjające warunki rozwoju. Chcemy pokazać, iż odmienności osób obdarzonych ADHD wymaga akceptacji, a jednocześnie przynosi korzyści wszystkim wokół. Że często ludzie ponadprzeciętnie twórczy i inteligentni zmagają się z ADHD i codziennym zapominaniem o wielu sprawach. A potrafią jednocześnie opisywać światy, pisać wiersze, wynajdować, grać, śpiewać, uprawiać publicystykę i konstruować niezwykłe budowle. I nie należy ich skreślać z powodu niezorganizowana, zapominania, nadpobudliwości, trudnego charakteru. Tacy już są, podobnie jak inni mają niebieskie oczy albo ponad dwa metry wzrostu. Trzeba po prostu dla nich stworzyć sprzyjające warunki rozwoju - podkreśliła.
O zasadach prawidłowej i kompleksowej terapii ADHD podczas konferencji mówił dr Artur Kołakowski z Kliniki Psychiatrii Wieku Rozwojowego Akademii Medycznej w Warszawie. Wyjaśniał, czym się objawia ADHD, co je nasila, a co je może wyciszyć.
Agata Majda, Wiceprezes Polskiego Towarzystwa ADHD podjęła próbę sformułowania odpowiedzi na pytanie, dlaczego w Polsce tylko 20% pacjentów z tym zaburzeniem jest objętych specjalistycznym leczeniem. Jednym powodów jest brak specjalistów i środków na ich wyszkolenie oraz wysokie koszty terapii. Dlatego Polskie Towarzystwo ADHD postanowiło utworzyć Fundusz na Rzecz Wspierania Diagnostyki i Terapii ADHD w Polsce.

Ze środków zgromadzonych na koncie Funduszu PTADHD będzie dofinansowywać powstające punkty diagnostyczno - terapeutyczne, poradnie oraz szkolenia dla specjalistów: psychologów, psychiatrów, neurologów, lekarzy pierwszego kontaktu i pedagogów. Na koncie Funduszu gromadzone będą datki od wszystkich ludzi dobrej woli, którzy będą chcieli wesprzeć tę ideę. Organizatorzy wierzą, że dzięki temu osoby dotknięte ADHD nie będą już musiały jeździć po Polsce, szukając diagnozy, ponieważ w całym kraju powstanie zwarta sieć placówek, które będą w stanie otoczyć właściwą opieką każde dziecko.
Aktualnie w ramach Kampanii Społecznej PTADHD organizowane konferencje programowe oraz szkolenia, przybliżające problem funkcjonowania dziecka z ADHD przede wszystkim nauczycielom, opiekunom i lekarzom.
Konferencja prasowa otwierająca kampanię zakończyła się podpisaniem petycji do Władz Rzeczpospolitej Polskiej w sprawie poprawy dostępu do wiedzy o ADHD i nowoczesnej terapii.