Szkolne programy profilaktyczne

"Ja i świat"

Rafał Osiński

Stowarzyszenie Promocji Zdrowia i Psychoterapii, jako jedna z organizacji pozarządowych, od kilku lat realizuje w szkołach programy na podstawie zadań zlecanych w drodze konkursów organizowanych przez Wydział Zdrowia Publicznego Urzędu Miasta Łodzi. Z myślą o zorganizowaniu zajęć informacyjno-edukacyjnych nt. zjawiska agresji, przemocy i stresu oraz kształtujących umiejętności w zakresie asertywności, w ubiegłym roku powstał adresowany do dzieci cykl "Ja i świat".

Pierwsza edycja programu została przeprowadzona w czterech szkołach podstawowych w Łodzi w dzielnicy Bałuty. Wykorzystywano metody skłaniające uczniów do aktywności, które angażują nie tylko intelekt, ale również sferę emocjonalną, m.in.: psychodramę, burzę mózgów, dyskusję, psychorysunek, pracę w parach i w grupach. Niekiedy w ramach jednego zadania poszczególnym klasom proponuje się inne techniki. Przykładowo: o ile na szczeblu nauczania zintegrowanego prowadzący zajęcia zwykle proponują rysunek, to starszych zachęcają do tworzenia plakatu, co jest dla nich bardziej atrakcyjne.(...)

Agresji - STOP!

Program przeciwdziałania agresji (przewidziany na 12 godzin lekcyjnych) składa się z sześciu obszarów tematycznych:
budowanie poczucia własnej wartości; wypracowywanie konstruktywnych sposobów radzenia sobie ze złością; budowanie prawidłowych relacji z rówieśnikami; sposoby zapobiegania powstawaniu przemocy; metody rozwiązywania konfliktów; sposoby radzenia sobie ze stresem.
Gdy klasa przeżywa jakąś sytuację konfliktową, problem ten staje się przykładem omawianym w trakcie zajęć. - Z dziećmi w tym wieku najlepiej pracować w oparciu o konkretne doświadczenia z ich życia - podkreślają pedagodzy.
Jeśli uczniowie nauczą się rozpoznawać emocje i uczucia, rozmawiać o nich i je wyrażać, umiejętności te w znacznym stopniu pomogą w alternatywnym radzeniu sobie z sytuacjami, które mogą potencjalnie prowadzić do agresji. Istotne jest przybliżenie zagadnień związanych z szanowaniem terytorium psychologicznego drugiego człowieka. Na przykład rozmawiając z kimś, należy zachować dystans właściwy dla stopnia znajomości i poufałości, co pomaga w zachowaniu poczucia bezpieczeństwa.
Dzięki zajęciom uczniowie przekonują się, że można inaczej "załatwiać" konflikty niż poprzez zachowanie agresywne. Wielu odkrywa też, iż ludzie mogą mieć różne opinie i to nie znaczy, że od razu należy się bić i przekonywać kolegę do swoich racji siłą. W ten sposób można kształtować postawy akceptacji dla odmienności drugiego człowieka.(...)