Gdy myślimy o miejscu realizacji programów profilaktyki narkomanii, problemów alkoholowych i innych zachowań ryzykownych młodzieży, szkoła zawsze była w centrum zainteresowania. Decyduje o tym logistyka. Do szkoły chodzi prawie cała populacja dzieci i młodzieży. Trzeba tylko mieć pomysł i już cała młodzież jest na wyciągnięcie ręki. Najczęściej są to programy edukacyjne, mniej lub bardziej powiązane z procesem kształcenia. Szkolna profilaktyka - mimo że przeszła długą drogę od klasycznych pogadanek do warsztatów i treningów - nie przynosi spodziewanych efektów.
W ostatnich latach odżyły nadzieje na bardziej skuteczną profilaktykę w szkole. Są one związane z ideą wspierania pozytywnego klimatu szkoły. Na ten złożony konstrukt składają się m.in. dobre relacje między członkami społeczności szkolnej, udział uczniów w podejmowaniu ważnych dla nich decyzji, udział rodziców w życiu szkoły, eliminowanie przemocy rówieśniczej. Czyżby po latach poszukiwań i rozczarowań co do skuteczności działań profilaktycznych znaleziono wreszcie właściwe rozwiązanie? Badania z różnych stron świata przekonują nas, że pozytywny społeczny klimat szkoły sprzyja lepszym osiągnięciom szkolnym uczniów i zmniejsza ryzyko zachowań problemowych młodzieży. Jest zatem o co zabiegać, bo poprawiając społeczny klimat można równocześnie osiągać efekty dydaktyczne i profilaktyczne. Idea pozytywnego klimatu szkoły integruje we wspólnym froncie działania nauczycieli poszczególnych przedmiotów i specjalistów od profilaktyki. Sprzyja większej satysfakcji uczniów i nauczycieli. Nie jest więc tylko profilaktyką agresji lub narkomanii wśród młodzieży, ale staje się promocją zdrowia psychicznego i profilaktyką wypalenia zawodowego nauczycieli.
Bieżący numer Remedium jest w dużej mierze poświęcony tej nowej obiecującej idei wspieranej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej. Październikowe Remedium otwiera artykuł Joanny Mazur i Agnieszki Małkowskiej-Szkutnik "Środowisko szkoły a zachowania ryzykowne gimnazjalistów". Jest to bardzo interesująca relacja z najnowszej edycji ogólnopolskich badań HBSC zrealizowanych wiosną 2006 r. Wyniki sugerują, że pozytywny klimat szkoły powiązany jest z lepszymi wynikami w nauce, większym poczuciem bezpieczeństwa uczniów w szkole i mniejszą ilością zachowań problemowych gimnazjalistów. Warto zajrzeć do tego artykułu, aby dowiedzieć się, jak Autorki definiują klimat szkoły oraz w jaki sposób przybliżają Czytelnikom skomplikowaną materię badań naukowych.

Zapraszamy do lektury.