Co może łączyć dzieci nieśmiałe, lękowe i wycofane z dziećmi agresywnymi, zbuntowanymi i destrukcyjnymi? Obie grupy mogą być odrzucone przez rówieśników, nielubiane i nieakceptowane. Dziecko odrzucone jest w zdecydowanie gorszej sytuacji niż jego akceptowani rówieśnicy. Nie ma z kim się bawić, nie może liczyć na doraźną pomoc kolegów, koleżanek, jest osamotnione. Nie korzysta z dobrodziejstw grupy, w której dzieci doświadczają radości, przeżywają niezwykłe przygody, mają swoje tajemnice, zdobywają nowe umiejętności i uczą trudnej sztuki współdziałania. Dzieci te, gdy dorastają, mają częściej problemy w nauce, częściej niż inne sięgają po substancje psychoaktywne i wkraczają na drogę łamania prawa. Odrzucenie jest nie tylko przykre dla dziecka, ale również sprzyja powstawaniu i utrwalaniu się zachowań nieprzystosowawczych.
Dzieciom odrzucanym trudno jest zmienić swoją niekorzystną sytuację. Często pozostają w tej roli od początku do końca edukacji w szkole podstawowej. Bez pomocy dorosłych taki stan rzeczy może przez wiele lat ograniczać prawidłowy rozwój dziecka. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznawanie problemu i podejmowanie odpowiedniej interwencji. Polega to na korygowaniu zachowań agresywnych w przypadku dzieci nadpobudliwych lub mających problemy z kontrolowaniem impulsów, a w przypadku dzieci nieśmiałych i wycofanych - na uczeniu umiejętności nawiązywania kontaktów z rówieśnikami, przełamywaniu lęku społecznego i nieśmiałości.
Badaniem sytuacji dzieci odrzucanych przez rówieśników zajmuje się prof. Maria Deptuła, pedagog z Uniwersytetu im. Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Autorka w swoim artykule pt. Dzieci odrzucane przez rówieśników - cz. I, który otwiera bieżący numer Remedium, przedstawia przegląd badań nad sytuacją takich dzieci, prezentuje przyczyny, mechanizmy i konsekwencje odrzucenia. Interesującym uzupełnieniem tej problematyki jest autorski program wspomagania rozwoju dzieci nieśmiałych, prezentowany przez M. Zabłocką w artykule pt. Przezwyciężanie nieśmiałości u dzieci w wieku szkolnym. Jest to jeden z pierwszych tego typu programów w naszym kraju, starannie przygotowany, opisany i poddany ewaluacji.

Zapraszamy i życzymy interesującej lektury.