Problem narkotykowy w Europie
Oprac. JAC

Na początku listopada, w trakcie konferencji prasowej zorganizowanej przez Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii, ogłoszono raport "Stan problemu narkotykowego w Europie. Sprawozdanie roczne 2008", Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA). Dokument ten został przygotowany w oparciu o sprawozdania opracowane przez poszczególne państwa i obejmuje dane z 2006 r. (lub wcześniejsze, jeśli dane z tego roku nie były dostępne). Poniżej prezentujemy wybrane dane omawiane w trakcie konferencji. Pełny tekst sprawozdania dostępny jest na stronie: http://www.emcdda.europa.eu/

Klaudia Palczak, członkini gabinetu politycznego Dyrektora EMCDDA, prezentując dane dotyczące używania nielegalnych substancji psychoaktywnych, powiedziała, że w odniesieniu do takich narkotyków jak amfetamina, ekstazy, konopie indyjskie odnotowano stabilizację trendów lub zmniejszenie spożycia. Mówiąc o wyzwaniach, zwróciła uwagę m.in. na wzrost spożycia kokainy (szczególnie w krajach Europy południowej i zachodniej). Prelegentka stwierdziła, że około 12 mln Europejczyków (w wieku 15-64 lat) co najmniej raz próbowało kokainy. Podkreśliła także, że opiaty wciąż są najważniejszym problemem narkotykowym w Europie, który dotyczy nie tyle wzrostu liczby osób sięgających po narkotyki z tej grupy, ile kosztów społecznych i zdrowotnych. W większości państw Unii Europejskiej 50-80% wszystkich zgłoszeń do leczenia związanych jest z ich używaniem. W Europie z powodu narkotyków umiera od 7 tys. do 8 tys. osób rocznie, z czego 80% śmiertelnych przypadków przedawkowania związanych jest z przyjmowaniem opiatów.

Klaudia Palczak stwierdziła, że jednym z efektywnych sposobów zapobiegania zgonom z powodu przyjmowania opiatów jest leczenie substytucyjne. Z takiej formy pomocy korzysta 600 tys. osób rocznie, czyli ponad 1/3 osób problemowo używających narkotyków zaliczane do tej grupy. Prelegentka zwróciła uwagę, że w poszczególnych krajach dostęp do leczenia substytucyjnego jest bardzo zróżnicowany.

Piotr Jabłoński, dyrektor Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii, komentując sytuację w Polsce na tle Europy poruszył m.in. kwestię leczenia osób uzależnionych od narkotyków. Stwierdził, że dominujący w Polsce przez wiele lat model kilkunastomiesięcznego leczenia stacjonarnego, obecnie jest coraz mniej efektywny. Dlatego system ulega przeobrażeniom - następuje wzrost liczby placówek oferujących ambulatoryjne formy pomocy (obecnie jest ich 305; leczenie stacjonarne prowadzi 85 placówek). W Polsce realizowanych jest 16 programów leczenia substytucyjnego oraz 4 programy w więzieniach.

Komentując wyniki badań dotyczące używania narkotyków, Piotr Jabłoński mówił, że także w Polsce odnotowano trendy stabilizacyjne i spadkowe w odniesieniu do większości substancji. Najpopularniejszym narkotykiem w naszym kraju są konopie indyjskie, których używanie zadeklarowało ok. 5% badanych. Jest to jeden z niższych odsetków w Europie. (...)