| DEBATA |
Nauka i technologia w opiniach gimnazjalistów W debacie opublikowanej w Remedium nr 2 (180) zaprezentowaliśmy wypowiedzi licealistów na temat nauki, nowych technologii, ich wyobrażenia o pracy naukowców i opinie na temat roli kobiet i mężczyzn w kształtowaniu różnych dyscyplin nauki. W tym miesiącu wracamy do tej problematyki, tym razem przedstawiając wypowiedzi przedstawicieli młodszej grupy wiekowej - uczniów gimnazjów. Dyskusje były elementem projektu badawczego GAPP - Gender Awareness Participation Process, który został zrealizowany w ramach VI Programu Ramowego Komisji Europejskiej w Belgii, Danii, Holandii, Polsce, Portugalii i we Włoszech. W Polsce instytucją odpowiedzialną za jego wdrożenie był Ośrodek Badań Młodzieży Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Badania prowadzono w porozumieniu z Biurem Edukacji Urzędu m.st. Warszawy.1 W artykule z cyklu Debata przedstawiamy fragmenty dyskusji wybrane z dwóch zogniskowanych wywiadów grupowych zrealizowanych w drugiej połowie 2007 r., ich uczestnikami byli uczniowie dwóch warszawskich gimnazjów. Rozmowy z licealistami i gimnazjalistami prowadziliśmy według tego samego scenariusza. Jednym z celów było wychwycenie ewentualnych różnic - jakościowo odmiennych sposobów postrzegania problematyki będącej przedmiotem dyskusji. Zebrane przez nas wypowiedzi obu grup uczniów (przedstawione poprzednio i zaprezentowane poniżej) w wielu aspektach były bardzo zbliżone - cechował je charakterystyczny dla młodych ludzi sposób postrzegania i interpretacji rzeczywistości, w którym myślenie krytyczne przeplata się ze stereotypami i niepogłębionymi racjonalizacjami. Jednak pomimo, że starsi i młodsi uczestnicy dyskusji mieli podobne wyobrażenia na temat nauki i nowych technologii oraz pracy naukowców i inżynierów, odnotowaliśmy także różnice. Wśród gimnazjalistów wyraźnie częściej pojawiały się opinie nie przystające do popularnych schematów pojęciowych. W sposób szczególnie wyraźny widać to w odniesieniu do postrzegania roli stereotypów płciowych w nauce oraz źródeł różnic w popularności poszczególnych dyscyplin nauki wśród kobiet i mężczyzn (determinizm biologiczny/kulturowy). Ciekawe czy odnotowane przez nas dystynkcje są odzwierciedleniem różnicy pokoleniowej i świadczą o słabnącej sile stereotypów płciowych? Prezentowany materiał rozpoczyna dyskusja o tym skąd i w jaki sposób gimnazjaliści czerpią wiadomości na temat nauki i technologii. Jak oceniają użyteczność i wiarygodność nowych i bardziej tradycyjnych źródeł informacji? Następnie skupiamy się na wizerunku (pracy) naukowca i inżyniera. Debatę kończy wymiana zdań na temat aktywności kobiet i mężczyzn w różnych dziedzinach współczesnej nauki i techniki. (...) 1 Celem projektu badawczego było poznanie zróżnicowania sposobów postrzegania nauk ścisłych i technicznych oraz technologii przez wybrane grupy respondentów. Raporty z badań (w języku angielskim) dostępne są na stronie GAPP (www.gendergapp.eu). Jednym z efektów projektu było opracowanie scenariuszy lekcji, których celem jest popularyzacja nauk ścisłych i technicznych - materiały dla nauczycieli wraz z filmami edukacyjnymi zamówić można w OBM ISNS UW, ul. Nowy Świat 69, 00-046 Warszawa (tel. 0-22 55-20-231). |