Nowe regulacje stosunków między rodzicami i dziećmi
Mirosław Kaczmarek

W czerwcu bieżącego roku weszła w życie prawie niezauważona duża nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zawiera ona szereg istotnych rozwiązań prawnych, które uwzględniają najnowsze badania naukowe oraz dostosowują przepisy do zmienionego w ostatnim piętnastoleciu społecznego i prawnego kontekstu stosowania przepisów prawa rodzinnego (poprzednia tzw. duża nowelizacja miała miejsce w 1995 r.). Jest również reakcją na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz dostosowaniem przepisów do standardów konwencji bioetycznej i innych norm prawa międzynarodowego.

Zmiany dotyczą głównie regulacji stosunków pomiędzy rodzicami i dziećmi, wprowadzając istotne zapisy w zakresie pochodzenia dziecka, władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem. Do Kodeksu, w miejsce zasady uznania dziecka, wprowadzone jest nowe pojęcie "uznanie ojcostwa". Po raz pierwszy określa on zasady ustalenia macierzyństwa, opierając je na rzeczywistym związku biologicznym dziecka z rodzicami. W sytuacjach rozwodowych wprowadza prawny obowiązek utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez obojga rodziców (plan wychowawczy). Reguluje kwestie stopni pokrewieństwa, dookreśla obowiązek alimentacyjny rodziców w stosunku do dorosłych dzieci, zabezpiecza interesy majątkowe dziecka. W praktyce, przede wszystkim poprawia sytuację faktyczną i prawną ojców w kontaktach z dziećmi. (...)