Profilaktyka szkolna na Ursynowie – pytania, wyzwania, dylematy
Mira Prajsner

W niniejszym artykule prezentujemy Czytelnikom wyniki badania zrealizowanego wiosną 2009 r. na warszawskim Ursynowie, którego przedmiotem była identyfikacja opinii uczniów ursynowskich szkół na temat adresowanych do nich różnych oddziaływań, mających na celu ograniczenie lub/i niedopuszczenie do używania przez nich różnych substancji psychoaktywnych i zachowań o charakterze agresji interpersonalnej. Opinie te dotyczyły oddziaływań zarówno bezpośrednich (np. tematyczne programy psychoedukacyjne), jak i czynników pośrednich (np. ocena własnych relacji społecznych).

W latach 90. w Polsce bardzo nasiliło się zjawisko używania substancji psychoaktywnych przez dzieci i młodzież. Jednym z rodzajów działań mających duży zasięg i służących przeciwdziałaniu temu zjawisku oraz innym szkodom związanym z sięganiem przez dzieci i młodzież po substancje, są programy profilaktyczne – realizowane zarówno w środowisku szkolnym, jak i poza nim. Przedsięwzięcia takie wielokrotnie opisywaliśmy na łamach Remedium, od kilkunastu lat prowadzone są w Polsce badania nad ich skutecznością, a kreowanie nowych form pracy profilaktycznej z młodzieżą, to wciąż ważne wyzwanie dla specjalistów zajmujących się tą sferą aktywności zawodowej i społecznej. Współczesna wiedza na temat okresu dorastania jasno wskazuje, że brak takich oddziaływań, ich nieadekwatność, nieudolność lub niespójność może sprzyjać, prowokować lub nawet ułatwiać (w sensie psychologicznym) sięganie po alkohol, papierosy, inne środki odurzające, jak również zwiększać ryzyko wczesnej inicjacji w tym zakresie, zwiększać intensywność oraz regularność ich używania, a także wywoływać różne typy zachowań aspołecznych, w tym zachowania agresywne.

Badanie Profilaktyka szkolna i domowa w oczach ursynowskich nastolatków, zostało zrealizowane na zlecenie Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy przez autorkę niniejszego artykułu (Pracownia Badawczo-Szkoleniowa MIRABO), a jego konsultantem naukowym była dr Ewa Stępień, wykładowca IPSiR UW, badacz problematyki młodzieżowej. Badanie przeprowadzono na reprezentatywnej próbie losowej uczniów klas szóstych szkoły podstawowej oraz klas pierwszych i trzecich gimnazjum (łącznie 60 klas). Uczestniczyło w nim 1263 uczniów. (...)