Oceniać inaczej

Prof. Dylan Wiliam z Uniwersytetu Londyńskiego, autorytet w zakresie efektywnego nauczania i oceniania, uważa, że tzw. ocenianie kształtujące zalicza się do trudnych, ale najbardziej efektywnych metod. Metoda ta polega na tym, że nauczyciel na każdej lekcji na bieżąco kontroluje, czy uczniowie rozumieją poruszane tematy i w przypadku problemów od razu je wyjaśnia. O tej metodzie brytyjski ekspert opowiadał polskim nauczycielom na spotkaniu zorganizowanym 29 stycznia br. w Bibliotece Narodowej w Warszawie. Spotkanie z nim zorganizowało Centrum Edukacji Obywatelskiej, które w ramach programu "Szkoła ucząca się" propaguje tę metodę pracy w szkole.

Jak wskazuje Wiliam, największy wpływ na późniejszy sukces szkolny ucznia ma nauczyciel, który go uczy - "szczególnie widać to w najmłodszych klasach, ale jest to też kluczowe na dalszych etapach nauki". Podkreślił, że najlepsze efekty w pracy z uczniami osiąga ten nauczyciel, który na bieżąco orientuje się w tym, co już umieją i rozumieją jego uczniowie, i nie chodzi tu o całą klasę jako ogół, lecz o każdego, o poszczególnych uczniów w klasie. Nauczyciel powinien sprawdzać to na każdej lekcji, a nawet kilka razy w ciągu jednej lekcji. "Nie chodzi tu o zadanie pytania jednemu, dwóm uczniom, lecz całej klasie. Musi to być odpowiednio sformułowane pytanie, odpowiedź na nie wszyscy uczniowie zapisują na niedużych białych tabliczkach, które pokazują nauczycielowi. Ten szybko orientuje się, czego które z dzieci nie rozumie i od razu tłumaczy" - mówił Wiliam. Jak zaznaczył, metod sprawdzania wiedzy i rozumienia przez uczniów materiału może być wiele, np. niektórzy nauczyciele chcą, by sami uczniowie sygnalizowali, gdy czegoś nie rozumieją. On sam pracując ze studentami stosuje metodę "trzech kubków". Każdy student ma trzy kubki: zielony, żółty i czerwony. Gdy wszystko jest dla niego zrozumiałe, na stoliku ma zielony kubek, gdy chce o coś zapytać, stawia żółty, gdy nie rozumie - czerwony. "Gdy student czegoś nie rozumie, nie ja mu odpowiadam, lecz koleżanki i koledzy, w ten sposób sami kontrolują swój stan wiedzy i zrozumienia" - wyjaśnił.

Według Wiliama, bardzo ważne jest nauczenie uczniów pracy w zespołach i wzajemnego uzupełniania swojej wiedzy, to uczy m.in. prawidłowej samooceny. Jest on także zwolennikiem ocen opisowych dla uczniów, a nie oceniania za pomocą stopni. Ocenianie kształtujące nie jest łatwą metodą uczenia, wymaga dużo wysiłku od uczniów i nauczycieli. Młodzi nauczyciele mają na początku z tym problemy, ponieważ stosując ją nie potrafią równocześnie panować nad porządkiem w klasie, zwłaszcza gdy klasa jest liczna i są w niej małe dzieci. Starsi nauczyciele muszą toczyć sami ze sobą walkę, by odrzucić dotychczasowe schematy i rutynę.

Tematowi temu poświęciliśmy w dzisiejszym wydaniu Forum artykuł z cyklu Okiem i uchem czyli… co słychać w mediach. Zapraszamy do lektury.