EWALUACJA JAKO DIALOG

 

"Wakacyjna szkoła profilaktyki" – cz. I
Marcin J. Sochocki

Latem, ubiegłego roku, odbyła się druga edycja "Wakacyjnej szkoły profilaktyki". Ten interesujący projekt realizowany przez zespół Fundacji Centrum Edukacji Liderskiej, finansowany przez Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej adresowany jest do dorosłych członków rodzin dysfunkcyjnych. W 2009 r. w ramach "Szkoły" odbyło się pięć szesnastogodzinnych warsztatów mających na celu (...) poprawę funkcjonowania osób i rodzin doświadczających przemocy i mierzących się ze skutkami życia w sytuacji opresji w obszarze zdrowia psychicznego i pełnienia ról życiowych.1 Udział w zajęciach poprzedzany był indywidualnymi konsultacjami z terapeutą i/lub coachem życiowym (z tej formy diagnozy i wsparcia uczestnicy mogli także korzystać po zakończeniu warsztatów). W artykule przedstawiam niektóre wyniki badań ewaluacyjnych. W części pierwszej koncentruję się na opisie motywacji uczestników i sposobu recepcji zajęć. W kolejnej przedstawiam subiektywną ocena wpływu zajęć na zmianę w zakresie wiedzy, zachowań i postaw dokonaną przez absolwentów "Szkoły".

W materiałach Fundacji zapisano, że w ramach warsztatów zespół psychologów proponuje: (...) naukę strategii rozwiązywania problemów i podejmowania interwencji wobec dzieci oraz pomoc w zrozumieniu kontekstu, w jakim pojawił się problem z zamieszaniem ról w rodzinie. W czasie zajęć (...) uczestnicy wspierani przez kadrę zajmują się (...) ograniczającymi schematami i mitami na temat roli matki i ojca wyniesionymi z rodziny pochodzenia (...). Celem warsztatów jest doskonalenie (nabycie) przez rodziców umiejętności potrzebnych (...) do diagnozowania dysfunkcji w systemie rodzinnym, przeciwstawiania się przemocy, uruchomienia zmian w życiu i w funkcjonowaniu rodziny oraz wspierania siebie nawzajem (jeden rodzic drugiego rodzica) na drodze do zmiany ukierunkowanej na poszukiwanie pokojowych rozwiązań i pielęgnowanie współpracy w rodzinie (...). Zaproponowane działania mają się przyczyniać (...) do korekty zaburzonych zachowań i poprawy funkcjonowania rodziny i poszczególnych jej członków w obszarze zdrowia psychicznego i zdolności do realizacji podstawowych zadań życiowych bez przemocy. Program opiera się na warsztatowych formach oddziaływań: praca w parach i małych grupach, dialog, burza mózgów, gry edukacyjne, fantazje kierowane, scenki, symulacje, dyskusje na forum, tzw. rundka, mini-wykłady. Wykorzystywane są również ćwiczenia zainspirowane zadaniami typu "outdoor & adventure" – zaadaptowane do pracy w sali. Zrealizował go zespół w składzie: Andrzej Ochremiak, Małgorzata Płócińska, Zofia Rybka-Król, Hanna Samson.

W badaniach posłużono się metodą ewaluacji ex post, z wykorzystaniem techniki indywidualnego wywiadu pogłębionego. Populację wyjściową do stworzenia próby stanowili uczestnicy "Letniej Szkoły Profilaktyki", którzy wyrazili zgodę na udział w badaniu – łącznie 44 osoby. Podjęto decyzję o przeprowadzeniu 20 wywiadów. Do próby badawczej zakwalifikowano wszystkich mężczyzn – z uwagi na ich niewielką liczbę – 5 osób w populacji wyjściowej. Spośród pozostałego grona wylosowano 15 uczestniczek warsztatów, z wyróżnieniem trzech pięcioosobowych podgrup – osób biorących udział w: jednym warsztacie, dwóch oraz trzech lub czterech.

Ze wszystkimi respondentami uczestniczącymi w badaniach ewaluatorzy zewnętrzni (Agnieszka Górecka i niżej podpisany) kontaktowali się bezpośrednio – bez udziału przedstawicieli Fundacji. Wywiady przeprowadzono poza siedzibą Fundacji, w miejscach zapewniających poufność rozmowy (mieszkania respondentów, kawiarnie, odpowiednie pomieszczenia w miejscach pracy uczestników badania, itp.). Wszystkie zaplanowane wywiady zrealizowano (po zakończeniu wywiadów respondenci wypełniali ankietę – podstawowe dane socjodemograficzne). Warsztaty przeprowadzono w okresie od 9 sierpnia do 20 września 2009 r., badania – od 10 października do 5 listopada 2009 r. (...)


1Materiały Fundacji CEL.