Interwencja czy... wsparcie?

Analiza danych statystycznych dotyczących różnorodnych form pomocy i interwencji w rodzinie za lat 2000-2008 wskazuje, że w Polsce dalej dominuje interwencyjny model polityki społecznej wobec rodziny – taką tezę formułuje w swoim kolejnym artykule z cyklu Między prawem a bezprawiem Mirosław Kaczmarek. Autor nie wyklucza, że w uzasadnionych sytuacjach interwencja jest potrzebna, jednak w jego przekonaniu często służy ona za swoiste usprawiedliwienie bezczynności tych, którzy powinni pomagać rodzinie. Na efekty działań podejmowanych na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat na rzecz rodziny, w sytuacjach gdy nie radzi sobie z wychowaniem dzieci, można patrzeć z dwóch perspektyw: założeń modelowych zawartych w rozwiązaniach ustawowych oraz ich realizacji poprzez instytucjonalne formy pomocy, wsparcia i interwencji. Zgodnie z konstytucyjną zasadą pomocniczości, w sytuacji, gdy rodzice, z różnych przyczyn, nie radzą sobie w spełnianiu swoich zadań, rolą wszystkich odpowiedzialnych służb i instytucji powinno być udzielanie rodzinie w pierwszeństwie pomocy i wsparcia, w dopiero uzasadnionych przypadkach stosowana interwencja.

W ciągu ostatnich 10 lat dokonano w Polsce szeregu przekształceń systemu pomocy rodzinie i pieczy zastępczej nad dzieckiem. W ich wyniku opieka nad dzieckiem i pomoc rodzinie stały się integralną częścią systemu pomocy społecznej. Na poziomie gminy pozostały zadania zabezpieczenia podstawowych potrzeb rodzin i dzieci oraz udzielanie środowiskowych form wsparcia. Zadania specjalistyczne powierzono powiatowym centrom pomocy rodzinie.

Tak działający system powinien chronić dziecko przed wkraczaniem w zastępczy model opieki, jeżeli zaś zajdzie taka potrzeba – prorodzinny model pieczy zastępczej powinien być nastawiony na pomoc całej rodzinie i powrót dziecka do rodziny. Jednak, aby tak się stało, zarówno na poziomie gminy, jak i powiatu powinna istnieć bogata, adekwatna do potrzeb sieć i infrastruktura różnorodnych form pomocy i wsparcia, w tym specjalistycznych placówek pomocy rodzinie i dziecku. Jak podkreśla autor artykułu pt: Interwencyjny model polityki społecznej wobec rodziny, analiza statystyczna, za okres 2000 r. – 2008 r., wskazuje na stały rozwój różnorodnych form interwencji w rodzinie, przy daleko niezadowalającym stanie funkcjonowania form "pomocowych".

Zachęcamy Czytelników do zapoznania się z przeprowadzoną przez Mirosława Kaczmarka analizą oraz interpretacją i obszernym komentarzem danych dotyczących funkcjonowania polskiego sytemu pomocy rodzinie.