· K. Łukowska, K. Okulicz-Kozaryn, Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Praktyczne wskazówki dla samorządów, pod redakcją M. Zdziarskiego, Fundacja ETOH, Warszawa 2010.

Do podstawowych elementów polskiego systemu rozwiązywania problemów alkoholowych należą lokalne programy opracowywane przez gminy (Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych - GPPiRPA). Programy te powinny uwzględniać zadania z trzech wzajem powiązanych obszarów: profilaktyki, interwencji (doraźnej pomocy) oraz terapii i resocjalizacji. GPPiRPA powinny także odwoływać się do zróżnicowanych zasobów gmin, zarazem kierunkując działania na redukcję (w możliwym do osiągnięcia stopniu) deficytów (obszarów problemowych). Zaprojektowanie i skuteczne wdrożenie GPPiRPA nie jest prostym zadaniem. Wymaga bowiem uwzględnienia wiedzy z wielu dziedzin (interdyscyplinarnego ujęcia problematyki), a także specyficznych warunków danej społeczności lokalnej (pracując nad GPPiRPA nie można odwołać się do jakiegoś szczegółowego wzorca, "gotowca"). GPPiRPA wymaga także podjęcia decyzji o wyborze celów (priorytetów), co w sytuacji ograniczonych środków może przysparzać sporo trudności.

Cennym wsparciem dla samorządów może stać się przewodnik metodyczny autorstwa Katarzyny Łukowskiej (Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych) i Katarzyny Okulicz-Kozaryn (Instytut Psychiatrii i Neurologii). W publikacji tej zawarto bardzo przejrzysty opis procedury tworzenia GPPiRPA: - dobór członków zespołu opracowującego program, - diagnoza, - identyfikacja najważniejszych problemów, - formułowanie i wybór celów, - dobór wskaźników osiągnięcia celów, - określenie działań w kontekście przyjętych celów, - dobór wskaźników realizacji działań, - stworzenie harmonogramu, - analiza efektów.

Opis metodyki tworzenia GPPiRPA wpisany został w szerszy kontekst funkcjonowania polskiego systemu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz podstaw z zakresu wiedzy na temat szkód wiążących się z nadmiernym piciem. Publikacja zawiera także wybór artykułów ze "Świata Problemów" zawierających szereg praktycznych wskazówek z zakresu prowadzenia diagnozy, przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz realizacji zadań ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

M. J. Sochocki